Trafik Kazası Yaptım Şimdi Ne Yapmalıyım ?
- Emre Cebeci
- 11 Haz 2025
- 8 dakikada okunur
Bir trafik kazası sonrası yapılması gerekenler, hem can güvenliğinizi sağlamak hem de hukuki süreçler için delil toplamak adına hayati önem taşır. İşte adım adım izlemeniz gerekenler:
1. Can Güvenliğini Sağlayın
Kazadan sonraki ilk ve en önemli adım, kendinizin ve diğer kişilerin güvenliğini sağlamaktır:
Sakin Kalın: Panik yapmamaya çalışın. Sakin kalmak, doğru kararlar almanızı sağlar.
Kaza Yerini İşaretleyin: Diğer sürücüleri uyarmak için flaşörlerinizi yakın, aracınızda reflektör varsa yola yerleştirin. Özellikle gece veya görüşün kısıtlı olduğu durumlarda bu çok önemlidir.
Aracı Güvenli Bir Yere Çekin (Mümkünse): Eğer aracınız hareket edebiliyorsa ve kazanın olduğu yer trafik akışını engelliyorsa, güvenli bir noktaya (emniyet şeridi, yol kenarı) çekin. Bu, başka kazaların önüne geçilmesini sağlar. Ancak, aracın yeri değiştiğinde kaza tespit tutanağı için fotoğraf çekmeyi unutmayın.
Yaralıları Kontrol Edin: Kendinizde veya çevrenizdeki kişilerde herhangi bir yaralanma olup olmadığını kontrol edin.
2. Yetkililere Haber Verin
Can güvenliğini sağladıktan sonra vakit kaybetmeden yetkililere haber verin:
112 Acil Yardım Hattını Arayın: Eğer kazada yaralı varsa, can kaybı veya ağır yaralanma şüphesi varsa ya da kamu malına zarar geldiyse hemen 112 Acil Yardım Hattını arayın. Polis (112 Acil Çağrı Merkezi), ambulans ve itfaiye ekipleri yönlendirilecektir.
Polis/Jandarma Çağırın:
Kazada maddi hasar olsa bile, aşağıdaki durumlarda mutlaka polis veya jandarma çağırılmalıdır:
Trafik kazası tespit tutanağının düzenlenmesi gerekiyorsa (trafik akışını etkilemiyorsa ve taraflar anlaşamıyorsa).
Taraflardan birinin sürücü belgesi yoksa veya yetersizse.
Taraflardan birinde alkol veya uyuşturucu şüphesi varsa.
Araçlardan birinin kamu kurumuna ait olması durumunda.
Araçlardan birinin sigortasının olmaması durumunda.
Maddi hasarlı kazalarda taraflardan biri anlaşmalı kaza tespit tutanağı doldurmak istemezse.
Kaza yerinden kaçan bir araç varsa.
Kazaya karışan araçlardan biri veya daha fazlası trafik sigortasız ise.
Kazaya karışan araçlardan biri yabancı plakalı ise.
Yukarıdaki durumlar yoksa ve sadece maddi hasar varsa, taraflar Anlaşmalı Kaza Tespit Tutanağı doldurarak kendi aralarında çözebilirler.
3. Delil Toplayın
Hukuki süreçler ve sigorta işlemleri için delil toplamak hayati öneme sahiptir:
Fotoğraf ve Video Çekin: Kaza yerinin genel görünümünü, araçların son konumlarını, hasarlarını, yoldaki fren izlerini, cam kırıklarını, kopan parçaları ve çevredeki trafik işaretlerini gösteren farklı açılardan bolca fotoğraf ve video çekin.
MOBESE/Güvenlik Kamerası Kayıtları: Kaza yerinde MOBESE veya özel güvenlik kameraları varsa, bu kayıtların daha sonra temin edilebilmesi için ilgili kurumlara (Emniyet, Belediye, iş yerleri) başvurabileceğinizi unutmayın. (MOBESE kayıtları için kolluk kuvvetlerine başvurulur.)
Tanık Bilgilerini Alın: Kazayı gören tanıklar varsa, isim, soyisim ve telefon numaralarını alın. Gerekirse ifadeleri kaydedin.
Diğer Sürücü Bilgileri: Karşı tarafın sürücüsünün adı, soyadı, T.C. kimlik numarası, telefon numarası, sürücü belgesi bilgileri, aracın plakası, ruhsat bilgileri ve trafik sigortası bilgilerini (poliçe numarası, sigorta şirketinin adı) not alın.
Kaza Tespit Tutanağı: Eğer polis gelirse, tutanağın bir kopyasını almayı unutmayın. Anlaşmalı kaza tespit tutanağı dolduruyorsanız, eksiksiz ve doğru doldurduğunuzdan emin olun ve tüm tarafların imzasıyla birer kopyasını alın.
4. Sigorta Şirketinize Haber Verin
Kazayı en kısa sürede kendi sigorta şirketinize bildirin. Gerekli evrakları ve topladığınız delilleri sigorta şirketinize iletin.
Trafik Kazası sonrası kaza tutanağını kendim tutabilir miyim ?
Evet, belirli şartlar altında trafik kazası tutanağını kendiniz tutabilirsiniz. Bu duruma "Anlaşmalı Kaza Tespit Tutanağı" denir ve sigorta şirketleri arasındaki hasar işlemlerinin hızlanması amacıyla uygulanmaktadır.
Ancak, her kazada bu tutanağı kendinizin tutması mümkün değildir. Aşağıdaki durumlarda mutlaka polis veya jandarma çağrılması gerekir ve siz kendiniz tutanak tutamazsınız:
Kaza Tespit Tutanağını Kendinizin Tutamayacağı Durumlar (Mutlaka Polis/Jandarma Gerekir):
Yaralanma veya Ölüm Varsa: Kazada herhangi bir yaralanma veya ölüm meydana geldiyse.
Alkollü veya Uyuşturucu Madde Etkisi Şüphesi Varsa: Sürücülerden herhangi birinin alkollü veya uyuşturucu/uyarıcı madde etkisi altında olduğundan şüpheleniliyorsa.
Sürücü Belgesi Yoksa veya Yetersizse: Sürücülerden birinin sürücü belgesi yoksa veya kullandığı araç sınıfı için yeterli değilse.
Küçük Yaşta Sürücü Varsa: Kazaya karışan sürücülerden biri 18 yaşından küçükse.
Akıl Sağlığı Şüphesi Varsa: Sürücülerden birinin akıl sağlığının yerinde olmadığına dair belirtiler varsa.
Kamu Kurumlarına Ait Araç Varsa: Kazaya karışan araçlardan biri kamu kurum ve kuruluşlarına aitse (örneğin, ambulans, itfaiye, polis aracı vb.).
Kamu Malına Zarar Geldiyse: Kazada yol kenarındaki bariyer, trafik lambası, elektrik direği gibi kamu mallarına zarar verildiyse.
Üçüncü Kişiye Ait Eşyalara Zarar Verildiyse: Kaza sonucunda kazaya karışmayan üçüncü bir kişiye ait eşyalara zarar verildiyse (örneğin, park halindeki başka bir araca, bir evin duvarına vb.).
Zorunlu Trafik Sigortası Yoksa: Kazaya karışan araçlardan birinin veya daha fazlasının zorunlu trafik sigortası yoksa.
Taraflar Anlaşamıyorsa: Maddi hasarlı bir kaza olsa bile, kazanın oluş şekli veya kusur konusunda taraflar arasında anlaşmazlık varsa.
Tek Taraflı Kaza: Tek taraflı kazalarda (örneğin, bir duvara çarpma) kendi başınıza tutanak tutmanız yeterli değildir, polis veya jandarma onayı gerekir.
Kaza Tespit Tutanağını Kendinizin Tutabileceği Durumlar (Anlaşmalı Kaza Tespit Tutanağı):
Yukarıdaki durumların hiçbiri yoksa ve sadece maddi hasarlı bir kaza meydana geldiyse, taraflar kendi aralarında "Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı"nı doldurarak kazayı belgelendirebilirler. Bu tutanak, trafik zabıtası tarafından düzenlenen tutanak hükmündedir.
Nasıl Doldurulur?
Güvenliği Sağlayın: Kaza yerinde güvenlik önlemlerinizi alın (flaşör, reflektör).
Fotoğraf Çekin: Araçları hareket ettirmeden, kazanın oluş şeklini ve hasarı farklı açılardan gösteren çok sayıda fotoğraf çekin. Bu fotoğraflar, tutanağın sigorta şirketleri tarafından değerlendirilmesinde kritik öneme sahiptir.
Tutanağı Temin Edin: Boş "Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı" formunu sigorta şirketinizden, bazı kırtasiyelerden veya Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) web sitesinden (www.sbm.org.tr) çıktı alarak edinebilirsiniz. Artık Sigortam360 Mobil Uygulaması üzerinden "Mobil Kaza Tutanağı" seçeneğiyle de online olarak doldurabilirsiniz.
Bilgileri Eksiksiz Doldurun:
Tarih, Saat, Yer: Kazanın tam tarihi, saati ve olduğu yeri (cadde/sokak, ilçe, il) belirtin.
Kaza Krokisi: Kazanın oluş şeklini gösteren basit bir kroki çizin. Yönleri, yol çizgilerini, trafik işaretlerini ve araçların ilk çarpışma anındaki konumlarını A ve B olarak işaretleyerek gösterin.
Sürücü Bilgileri: Her iki sürücünün de adı, soyadı, T.C. kimlik numarası, telefon numarası, ehliyet bilgileri (sınıfı, belge no, verildiği yer), adresleri.
Araç Bilgileri: Her iki aracın plakası, markası, modeli, hasar gören yerleri.
Trafik Sigortası Bilgileri: Her iki aracın trafik sigorta şirketinin adı ve poliçe numarası.
Kazanın Oluş Şekli: Kazanın nasıl meydana geldiğine dair her iki sürücünün de kendi ağzından kısa ve net bir açıklama yazılmalıdır.
Çarpışma Noktası: Tutanak üzerinde yer alan araç şeması üzerinde araçların ilk darbeyi aldığı yerleri işaretleyin.
İmzalar: En önemli kısım, kazaya karışan tüm sürücülerin tutanağı ıslak imzalarıyla onaylamasıdır. İmzası eksik olan tutanaklar geçersiz sayılır. İkiden fazla araç varsa, birden fazla form kullanılabilir ancak her form tüm sürücüler tarafından imzalanmalıdır.
Sigorta Şirketine İletin: Doldurduğunuz tutanağı ve çektiğiniz fotoğrafları, en geç 5 iş günü içinde kendi sigorta şirketinize teslim edin.
Trafik Kazası sonrası aracımda oluşan zararı nasıl karşılayabilirim
Trafik kazası sonrası aracınızda oluşan zararı karşılamak için izleyebileceğiniz yollar, kazanın niteliğine (kusurlu taraf, sigorta durumu vb.) göre değişiklik gösterir. İşte adım adım yapmanız gerekenler:
1. Kaza Tespiti ve Belgeleme:
Bu ilk ve en kritik adımdır. Zararın karşılanabilmesi için kazanın nasıl meydana geldiği ve kusurluluk durumunun netleştirilmesi şarttır.
Polis/Jandarma Tutanğı Veya Anlaşmalı Kaza Tespit Tutanağı:
Kazada yaralanma, ölüm, alkol/uyuşturucu etkisi, ehliyetsizlik, kamu malına zarar veya tarafların anlaşamaması gibi durumlar varsa mutlaka trafik polisi veya jandarma çağırılmalıdır. Düzenlenen kaza tespit tutanağı, kusur tespiti açısından resmi bir delil niteliğindedir.
Yukarıdaki durumlar yoksa ve sadece maddi hasar varsa, Anlaşmalı Kaza Tespit Tutanağı doldurabilirsiniz. Tüm tarafların imzası olması ve eksiksiz doldurulması hayati öneme sahiptir.
Fotoğraf ve Video Çekin: Kazanın hemen ardından, araçları yerinden oynatmadan kaza anını, araçların konumunu, hasarın boyutunu, yol durumunu, trafik işaretlerini gösteren bolca fotoğraf ve video çekin. Farklı açılardan ve yakın çekimler yapın. Bu görseller, kusur tespiti ve hasar değerlendirmesi için çok değerli delillerdir.
Tanık Bilgilerini Alın: Varsa kazayı gören tanıkların iletişim bilgilerini (isim, telefon) not alın.
Diğer Tarafın Bilgileri: Karşı taraf sürücüsünün adı, soyadı, telefon numarası, ehliyet bilgileri, aracın plakası, ruhsat bilgileri ve zorunlu trafik sigortası poliçe bilgileri (sigorta şirketi adı, poliçe numarası) eksiksiz olarak alınmalıdır.
2. Sigorta Şirketleri ile İletişim:
Hasarınızın karşılanmasında sigorta şirketleri temel rol oynar.
Kendi Kasko Sigortanız Varsa:
Eğer aracınızda kasko sigortası varsa, öncelikle kendi kasko sigorta şirketinize kazayı bildirin. Sigorta şirketiniz, aracınızdaki hasarı karşılayacak ve hasar bedelini size ödeyecektir.
Kasko şirketiniz, ödediği hasar bedelini kusurlu tarafın trafik sigortasından rücu (geri alma) edecektir. Bu durumda sizin karşı tarafın sigorta şirketiyle uğraşmanıza gerek kalmaz.
Kasko sigortanızın poliçe şartlarını kontrol edin (muafiyet, mini onarım limitleri vb.).
Kendi Kasko Sigortanız Yoksa ve Karşı Taraf Kusurluysa:
Kazada kusurlu olan tarafın zorunlu trafik sigortası poliçesinden hasarınızın karşılanmasını talep edeceksiniz.
Kusurlu tarafın trafik sigorta şirketinin adını öğrenin. Kaza tespit tutanağında bu bilgi yer alacaktır. Eğer yoksa, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) üzerinden (SBM Mobil veya www.sbm.org.tr) plaka ile sorgulama yaparak sigorta şirketini bulabilirsiniz.
İlgili sigorta şirketine kazayı bildirin. Onlar sizden kaza tespit tutanağı, araç ruhsatı, sürücü belgesi, hasar fotoğrafları gibi belgeler isteyeceklerdir.
Sigorta şirketi, hasar tespiti için eksper görevlendirecektir. Eksperin aracı görmesi ve hasarı değerlendirmesi önemlidir. Eksper raporu doğrultusunda belirlenen hasar bedeli size ödenecektir.
Her İki Tarafın da Kusurlu Olduğu Durumlar:
Kusur oranınıza göre hasarınızın bir kısmı kendi kasko sigortanızdan (varsa) veya karşı tarafın trafik sigortasından karşılanır. Örneğin, %50 kusurluysanız, hasarınızın %50'si karşı tarafın trafik sigortasından karşılanır. Geri kalan kısım için kendi kaskonuzu (varsa) kullanabilir veya kendiniz karşılayabilirsiniz.
Kusurlu Tarafın Zorunlu Trafik Sigortası Yoksa:
Bu durumda, kusurlu tarafın kendi cebinden hasarınızı ödemesi gerekir. Yasal yollara başvurarak (icra takibi, alacak davası) bu bedeli tahsil etmeye çalışabilirsiniz. Ayrıca, sigortasız araç sahibinin, Sigorta Tahkim Komisyonu'na veya doğrudan mahkemeye başvurarak Güvence Hesabından talepte bulunma hakkı doğabilir (ancak bu daha çok mağdur taraf için geçerlidir ve bazı özel şartları vardır).
Karşı Taraf Kusurlu Değilse (Tek Taraflı Kaza veya Siz Kusurluysanız):
Eğer kazada kusur tamamen sizdeyse veya tek taraflı bir kaza ise, aracınızdaki hasarı kendi kasko sigortanızdan (varsa) karşılayabilirsiniz. Kasko sigortanız yoksa, hasarı kendiniz karşılamanız gerekir.
3. Onarım Süreci:
Hasar ihbarı yaptıktan ve sigorta şirketi eksper görevlendirdikten sonra, aracınızı sigorta şirketinin anlaşmalı olduğu bir servise veya güvendiğiniz bir tamirciye götürerek onarım sürecini başlatabilirsiniz.
Onarım öncesinde ve sonrasında hasarlı kısımların fotoğraflarını çekmek, olası anlaşmazlıklarda size yardımcı olacaktır.
4. Değer Kaybı Talebi:
Aracınızda kaza nedeniyle oluşan değer kaybını talep etme hakkınız vardır. Araç tamir edilse dahi, kaza geçmişi nedeniyle piyasa değerinde bir düşüş yaşanabilir.
Değer kaybı, kusurlu olan tarafın trafik sigortasından talep edilir. Kasko sigortanız değer kaybını karşılamaz.
Bu talep için Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilir veya doğrudan dava açabilirsiniz. Genellikle bir avukat yardımıyla yapılması tavsiye edilir, çünkü hesaplama ve ispat süreci karmaşıktır.
Trafik kazası sonrası aracım kullanılmaz hale geldi. Aracımı perte çıkartabilir miyim ?
Trafik kazası sonrası aracınızın kullanılmaz hale gelmesi durumunda, aracınızın "pert total" (tam hasar) olarak değerlendirilmesi ve bu şekilde sigorta şirketinden tazminat almanız mümkündür. Ancak bu, belirli kriterlere ve sigorta şirketinin değerlendirmesine bağlıdır.
Aracın Perte Çıkması (Tam Hasar) Ne Anlama Gelir?
Bir aracın perte çıkması, aracın kaza sonrası onarım maliyetinin, aracın kaza anındaki piyasa değerine (rayiç bedeline) belirli bir orandan daha yüksek olması durumunu ifade eder. Sigorta şirketleri genellikle bu oranı %70 veya %80 olarak belirler.
Yani: Onarım Maliyeti ≥ Aracın Kaza Anındaki Piyasa Değeri (Rayiç Bedeli) x %70 (veya %80)
Eğer onarım maliyeti bu oranı aşıyorsa, sigorta şirketi aracı "pert total" ilan eder.
Aracımı Perte Çıkarmak İçin Yapılması Gerekenler ve Süreç:
Kaza Tespiti ve Belgeleme:
Yukarıda bahsedildiği gibi, kaza sonrası tutanak (polis/jandarma tutanağı veya anlaşmalı kaza tespit tutanağı) düzenlenmeli ve olay yeri fotoğrafları, videoları detaylıca çekilmelidir. Bu, hasarın boyutunu ve kazanın oluş şeklini belgelemek için kritik öneme sahiptir.
Trafik Kazası Sonrası İlk Yapılması Gerekenler başlığındaki tüm adımları uyguladığınızdan emin olun.
Sigorta Şirketine Bildirim:
Kazayı hemen kendi kasko sigorta şirketinize (eğer kaskonuz varsa) veya kusurlu tarafın trafik sigorta şirketine bildirin. Hızlı bildirim önemlidir.
Gerekli evrakları (tutanak, fotoğraflar, ruhsat, ehliyet, kimlik fotokopisi vb.) eksiksiz olarak sigorta şirketine iletin.
Eksper Ataması ve Hasar Tespiti:
Sigorta şirketi, aracınızdaki hasarı tespit etmek ve onarım maliyetini belirlemek üzere bağımsız bir sigorta eksperi görevlendirecektir.
Eksper, aracı detaylıca inceleyecek, hasarlı parçaları, işçilik masraflarını ve aracın kaza anındaki piyasa değerini (rayiç bedelini) belirleyecektir.
Eksper, genellikle piyasa araştırması yaparak, aracın kaza anındaki emsal değerini belirler. Bu değer, aracın markası, modeli, yaşı, kilometresi, donanımı ve genel durumu gibi faktörlere göre değişir.
Pert Total Kararı ve Tazminat Ödemesi:
Eksper raporu sonucunda, eğer onarım maliyeti aracın rayiç bedelinin belirlenen oranını (genellikle %70 veya %80) aşıyorsa, sigorta şirketi aracı "pert total" olarak kabul eder.
Bu durumda, sigorta şirketi size aracın kaza anındaki piyasa değerini (rayiç bedelini) öder.
Hasarlı Aracın Durumu: Sigorta şirketi size rayiç bedelini ödedikten sonra, hasarlı aracın (hurda aracın) mülkiyeti sigorta şirketine geçer. Sigorta şirketi bu hurdayı ihaleyle satar. Dilerseniz, sigorta şirketi ile anlaşıp, size ödenecek rayiç bedelinden hurda bedeli düşülerek aracı kendiniz de alabilirsiniz (ancak bu durumda onarım sorumluluğu size ait olur).
Ronar Veya Hurda Belgesi:
Araç pert olduktan sonra, trafikten kaydı silinir ve "ronar" (onarılamaz) belgesi veya "hurda belgesi" düzenlenir. Bu belge ile aracın artık trafiğe çıkamayacağı tescil edilir.
Yorumlar